Gelecek Hegemonik Güç Kim Olacak?

Bir Teknenin Batması, Yeni Bir Teknenin Doğuşuna Yol Açıyor

Açıkçası, Savaş Sonrası Dönemin hegemonik istikrar sağlayıcısı Amerika Birleşik Devletleri'dir. Para birimiyle uluslararası ekonomiye hakim olan ABD, borcu olsa bile para basarak borcunu ödeyebilmektedir. Geniş kapsamlı diplomatik ağıyla uluslararası ilişkileri etkileyen en güçlü ve teknolojik olarak en gelişmiş orduya sahiptir. Bu nedenle, böyle bir süper gücü devirmek imkansızdır; ancak gemi Vietnam Savaşı ile batmaya başladı. Amerika Birleşik Devletleri, çok daha küçük ve daha az güçlü bir ülkeye yenilerek Amerikan askeri yeteneklerine olan güvenini kaybetti. Bu düşüşle birlikte, 1978'den itibaren Doğu Asya'dan geleceğin hegemonu kendini göstermeye başladı.

Muhtemel Bir Hegemonun Hızlı Ekonomik Büyümesi

Resmi adı Çin Halk Cumhuriyeti olan Çin, 1978 yılında yıllık ortalama %9'un üzerinde GSYİH büyümesiyle ekonomisini açmaya ve reform yapmaya başladı; yaklaşık 800 milyon insan yoksulluktan kurtuldu. Çin'in ekonomik büyümesinin mimarı Deng Xiaoping, siyasi sistemden önce ekonomiyi reform etmeyi destekliyordu. Çiftçilere hükümete teslim etmeleri gereken ürün kotaları vererek ve fazla ürünlerin özel piyasada satılmasına izin vererek, daha fazla tarım üretimi yapılmasını teşvik etti. Çin'in tarımsal üretimi 1978'den 1984'e kadar her yıl %8 ila %10 arttı. Shenzhen ve Zhuhai gibi özel ekonomik bölgeler, yabancı yatırımı çekmek ve ihracatı artırmak için 1980 yılında kuruldu. Bunlar, yabancı sermayeyi ve ileri teknolojileri çekmede, Çin'in sanayileşmesini ve ekonomiye entegrasyonunu hızlandırmada önemli rol oynadı. Düşük üretim maliyeti ve ihracattaki artış nedeniyle ABD ile ticaret açığı genişlediği için birçok Amerikan şirketi üretimini Çin'e kaydırdı. İmalat sektörü hızla yükselişe geçti ve sanayi güçlerini birer birer geride bırakarak 2010 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ni geçerek ilk sanayi devi oldu. 11 Aralık 2008'de Dünya Ticaret Örgütü'ne (WTO) üye olması, küresel ticaretteki rolünü güçlendirdi ve ekonomik büyümeyi hızlandırdı. 2008 küresel ekonomik krizi sırasında ABD ve diğer Batı ekonomileri ciddi şekilde etkilenirken, Çin'in ekonomik büyümesi devam etti. Bu durum, ekonomik gücünü artırdı ve küresel finans sistemindeki rolünü pekiştirdi. Genel olarak, hızlı ekonomik büyümesi bunun en önemli nedenlerinden biridir.

Çin'in neden gelecekte hegemon güç haline geldiği.

Çin, 2023 yılında %5,2'lik bir artışla ABD'yi geride bırakırken, ABD'nin GSYİH büyümesi %2,5 oldu. Yıllardır GSYİH büyümesinde birinci sırada yer alan Çin, geleceğin hegemonu olma potansiyelini ekonomik gücüyle ortaya koyuyor. Ekonomik büyüme genellikle artan üretim kapasitesi ve ihracat yetenekleri anlamına gelir. Çin, 3,73 trilyon dolarlık ihracatıyla küresel ticaretin önemli bir merkezi konumunda olup, uluslararası ekonomik politikalar üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir. ABD'ye rağmen GSYİH büyümesinde ve ihracatta birinci sırada yer alan Çin, uluslararası ticaretteki büyük gücünü gösteriyor.

Teknoloji Alanında Geleceğin Küresel Lideri

Çin'de yapay zeka ve 5G alanlarında teknoloji sektöründe hızlı bir ilerleme kaydediliyor. İnovasyon ve ileri endüstri üretiminde ABD'nin yaklaşık %75'i kadar gelişmiş durumda. Eğer bu büyüme hızı nispeten yüksek seviyede devam ederse, Çin 2025 yılına kadar ABD'yi geçerek küresel teknoloji lideri olabilir. Bu, 21. yüzyıl dünyasının beklenmedik derecede muhteşem teknolojik gelişmeleriyle bilindiği göz önüne alındığında, olası bir hegemonyaya giden yolda değerli bir adım olacaktır.

Nüfus, muhtemel bir hegemon için avantaj mı yoksa dezavantaj mı?

Eğer Çin olası bir hegemon ülke örneği ise, devasa nüfus boyutu (bazıları buna 'sorun' diyebilir) incelenmelidir. Çin, 2023 yılında 1,41 milyar nüfusuyla aşırı miktarda toplam nüfusuyla tanınmaktadır. İnsanlar iş gücünü temsil ettiğinden, nüfus üretim ve inovasyon için faydalıdır ve Çin'in diğerlerinden öne çıkmasına yardımcı olur. Bununla birlikte, devasa nüfus, kişi başına düşen GSYİH'nin daha düşük olmasına (Çin'de 12.614,1 dolar, ABD'de 81.695,2 dolar) ve işsizliğin daha yüksek olmasına (Çin'de %4,7, ABD'de %3,6) neden olur. Bu veriler, Çin'in nüfus sorunu yaşadığını kanıtlamaktadır, ancak hükümet, tüm Çinli çiftlerin yalnızca iki çocuk sahibi olmasına izin veren bir politika uygulamaktadır. Şimdi, nüfus artışı ABD'den daha düşük; ancak Çin'de nüfus büyüklüğü henüz dalgalanma göstermemiştir.

Uyan Amerika!

Gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) büyümesi, ihracat oranları, teknolojik gelişmeler ve nüfus büyüklüğü göz önüne alındığında, Çin'in Amerika Birleşik Devletleri'nin yerini alacak gelecekteki hegemon güç olacağı sonucu ortaya çıkmaktadır.

Kaynaklar

• Butler, AJ (2024, 18 Ocak). Uluslararası Sistemde 21. Yüzyıl Çin Hegemonyası . Modern Diplomasi. 14 Temmuz 2024 tarihinde https://moderndiplomacy.eu/2024/01/18/21st-century-chinese-hegemony-in-the-international-system/ adresinden erişildi.

• (tarihsiz). Dünya Bankası Açık Verileri | Veriler. 14 Temmuz 2024 tarihinde https://data.worldbank.org/ adresinden erişildi.

• García, G. (tarihsiz). Ekonomik Karmaşıklık Gözlemevi . OEC World. 14 Temmuz 2024 tarihinde https://oec.world/en adresinden erişildi.

• Savaşın Etkisi - Vietnam Savaşı - Ulusal 5 Tarih Tekrarı . (tarihsiz). BBC. 14 Temmuz 2024 tarihinde https://www.bbc.co.uk/bitesize/guides/zv7bkqt/revision/6 adresinden erişildi.

• Dorn, JA (2023, 10 Ekim). Çin'in 1978 Sonrası Ekonomik Gelişimi ve Küresel Ticaret Sistemine Girişi . Cato Enstitüsü. 14 Temmuz 2024 tarihinde https://www.cato.org/publications/chinas-post-1978-economic-development-entry-global-trading-system#plan-market-overview adresinden erişildi.

• Wen, Y. (2016, 11 Nisan). Çin'in Tarım Toplumundan Sanayi Gücüne Yükselişi . St. Louis Federal Rezerv Bankası. 14 Temmuz 2024 tarihinde https://www.stlouisfed.org/publications/regional-economist/april-2016/chinas-rapid-rise-from-backward-agrarian-society-to-industrial-powerhouse-in-just-35-years adresinden erişildi.